Dysplazja stawu biodrowego

Dysplazja stawu biodrowego (DSB) to schorzenie, w którym staw „kulisty” biodra nie rozwija się prawidłowo u niemowląt i małych dzieci.

Czasami nazywana jest wrodzonym zwichnięciem stawu biodrowego lub dysplazją stawu biodrowego.

Staw biodrowy łączy kość udową (femur) z miednicą. Górna część kości udowej (główka kości udowej) jest okrągła, jak piłka, i znajduje się w kubkowatym panewce stawu biodrowego.

W przypadku DSB panewka stawu biodrowego jest zbyt płytka, a główka kości udowej nie jest mocno utrzymywana na swoim miejscu, co powoduje luźność stawu biodrowego. W ciężkich przypadkach kość udowa może wyskoczyć z panewki (zwichnięcie).

DSB może dotyczyć 1 lub obu bioder, ale częściej występuje w lewym biodrze. Jest również częstsza u:

• dziewcząt
• pierworodnych dzieci
• rodzin, w których występowały problemy z biodrami u dzieci (rodzice, rodzeństwo)
• niemowląt urodzonych w pozycji pośladkowej (stopami lub pośladkami do dołu) po 28 tygodniu ciąży

Bez wczesnego leczenia DSB może prowadzić do:

• problemów z poruszaniem się, na przykład kulawizny
• bólu
• artrozy stawu biodrowego i kręgosłupa

Przy wczesnej diagnozie i leczeniu dzieci rzadziej wymagają operacji i bardziej prawdopodobne jest, że będą się rozwijać prawidłowo.

Diagnozowanie DSB

Biodra dziecka zostaną zbadane w ramach noworodkowego badania przesiewowego w ciągu 72 godzin od urodzenia, a następnie ponownie w wieku 6 do 8 tygodni.

Badanie polega na delikatnym poruszaniu stawami biodrowymi dziecka w celu sprawdzenia, czy nie występują żadne problemy. Nie powinno to powodować u niego żadnego dyskomfortu.

Jeśli lekarz, położna lub pielęgniarka uważa, że biodro dziecka wydaje się niestabilne, powinno ono zostać poddane badaniu ultrasonograficznemu biodra w wieku od 4 do 6 tygodni.

Dzieci powinny również zostać poddane badaniu ultrasonograficznemu biodra w wieku od 4 do 6 tygodni, jeśli:

• w rodzinie występowały problemy z biodrami u dzieci
• dziecko urodziło się w pozycji pośladkowej (stopami lub pośladkami do dołu) po 28 tygodniu ciąży

Jeśli masz bliźniaki lub więcej dzieci, a jedno z nich było w pozycji pośladkowej, każde dziecko powinno zostać poddane badaniu ultrasonograficznemu bioder w wieku od 4 do 6 tygodni.

Czasami biodro dziecka stabilizuje się samoistnie przed terminem badania, ale i tak powinno ono zostać sprawdzone, aby się upewnić.

Leczenie DSB

Szyna Pavlika

Niemowlęta zdiagnozowane z DSB we wczesnym okresie życia są zwykle leczone za pomocą tkaninowej ortezy zwanej szyną Pavlika.

Szyna ta stabilizuje oba biodra dziecka i pozwala im na prawidłowy rozwój.

Szynę należy nosić stale przez 6 do 12 tygodni i nie należy jej zdejmować przez nikogo innego niż pracownik służby zdrowia.

Szynę można regulować podczas wizyt kontrolnych. Lekarz omówi z Państwem postępy dziecka.

Szpital udzieli szczegółowych instrukcji, jak dbać o dziecko podczas noszenia szyny Pavlika.

Będą one zawierać informacje na temat:

• jak zmieniać pieluszki dziecku bez zdejmowania szyny – pieluszki można nosić normalnie
• czyszczenie szyny, jeśli się zabrudzi – nadal nie należy jej zdejmować, ale można ją czyścić detergentem i starą szczoteczką do zębów lub szczoteczką do paznokci
• układanie dziecka do spania – powinno być układane na plecach, a nie na boku
• jak uniknąć podrażnień skóry wokół pasków szyny – zaleca się owinięcie miękkim, higienicznym materiałem wokół pasków

W końcu możesz otrzymać poradę dotyczącą zdejmowania i ponownego zakładania szyny na krótki czas, aż będzie można ją zdjąć na stałe.

Zachęci Cię to do pozwalania dziecku na swobodne poruszanie się po zdjęciu szyny. Pływanie jest często zalecane.

Operacja

Operacja może być konieczna, jeśli u dziecka zdiagnozowano DSB po 6 miesiącu życia lub jeśli szyna Pavlika nie pomogła.

Najczęstsza operacja nazywa się redukcją. Polega ona na umieszczeniu główki kości udowej z powrotem w panewce stawu biodrowego.

Operacja redukcji jest przeprowadzana w znieczuleniu ogólnym i może być przeprowadzona jako:

• redukcja zamknięta – główka kości udowej jest umieszczana w panewce stawu biodrowego bez wykonywania dużych nacięć
• redukcja otwarta – wykonuje się nacięcie w pachwinie, aby umożliwić chirurgowi umieszczenie główki kości udowej w panewce stawu biodrowego

Po operacji dziecko może potrzebować nosić gips przez co najmniej 12 tygodni.

Biodro dziecka zostanie ponownie sprawdzone w znieczuleniu ogólnym po 6 tygodniach, aby upewnić się, że jest stabilne i dobrze się goi.

Po tym badaniu dziecko prawdopodobnie będzie musiało nosić gips przez co najmniej kolejne 6 tygodni, aby umożliwić pełną stabilizację biodra.

U niektórych dzieci może również być konieczna operacja kości (osteotomia) podczas redukcji otwartej lub w późniejszym terminie, aby skorygować wszelkie deformacje kości.

Późne objawy DSB

Noworodkowe badanie przesiewowe i badanie przesiewowe niemowląt w wieku 6 do 8 tygodni mają na celu wczesne zdiagnozowanie DSB.

Czasami jednak problemy z biodrami mogą rozwinąć się lub ujawnić się po tych badaniach.

Ważne jest, aby jak najszybciej skontaktować się z lekarzem rodzinnym, jeśli zauważysz u dziecka którykolwiek z następujących objawów:

• jedna noga nie może być odciągnięta na bok tak daleko, jak druga podczas zmiany pieluszki
• jedna noga wydaje się dłuższa od drugiej
• jedna noga przeciąga się podczas czołgania
• kulawizna lub „kołyszący” chód

W przypadku podejrzenia problemu z biodrem lekarz skieruje dziecko do specjalisty ortopedy w szpitalu na badanie ultrasonograficzne.

Bezpieczne owijanie noworodka

Biodra dziecka są naturalnie bardziej elastyczne przez krótki czas po urodzeniu. Jeśli jednak dziecko spędza dużo czasu ciasno owinięte (owinięte) z wyprostowanymi i złączonymi nogami, istnieje ryzyko, że może to wpłynąć na jego rozwój bioder.

Stosowanie bezpiecznych technik owijania może zmniejszyć to ryzyko. Upewnij się, że dziecko może swobodnie poruszać biodrami i kolanami, aby kopać.