Złożony zespół bólowy regionalny

Złożony zespół bólowy regionalny (CRPS) to słabo poznane schorzenie, w którym osoba odczuwa uporczywy, silny i osłabiający ból.

Chociaż większość przypadków CRPS jest wywołana przez uraz, wynikający ból jest znacznie silniejszy i dłużej utrzymuje się niż normalnie.

Ból zwykle dotyczy tylko jednej kończyny, ale czasami może rozprzestrzenić się na inne części ciała.

Skóra dotkniętej części ciała może stać się tak wrażliwa, że ​​nawet lekkie dotknięcie, uderzenie, a nawet zmiana temperatury mogą powodować silny ból.

Dotknięte obszary mogą również puchnąć, sztywnieć lub ulegać wahającym się zmianom koloru lub temperatury.

CRPS często stopniowo ustępuje z czasem. Ale niektóre osoby z CRPS odczuwają ból przez wiele lat.

Dowiedz się więcej o objawach CRPS.

Kiedy szukać porady medycznej

Powinieneś skonsultować się z lekarzem rodzinnym, jeśli masz uporczywy ból, który uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności.

Diagnozowanie CRPS może być trudne, ponieważ wiąże się z przeprowadzaniem badań w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

Najlepiej szukać pomocy jak najszybciej, ponieważ wczesne leczenie może pomóc zmniejszyć bolesne objawy.

Dowiedz się więcej o diagnozowaniu CRPS.

Przyczyny CRPS

Przyczyna CRPS jest nieznana, ale dla wielu osób uważa się, że jest wynikiem nietypowej reakcji organizmu na uraz.

Dowiedz się więcej o możliwych przyczynach CRPS.

Kto jest dotknięty

Trudno dokładnie oszacować, jak powszechne jest CRPS, ponieważ wiele przypadków może pozostać nierozpoznanych lub błędnie zdiagnozowanych. Ale uważa się, że nie jest to częste schorzenie.

CRPS może dotyczyć osób w każdym wieku, w tym dzieci. Jest to bardziej powszechne u kobiet niż u mężczyzn.

Leczenie CRPS

Obecnie nie ma lekarstwa na CRPS, ale istnieje wiele metod leczenia, które mogą pomóc w kontrolowaniu objawów.

Istnieją 4 główne rodzaje leczenia:

• edukacja i samokontrola – otrzymywanie jasnych informacji o swoim stanie i porad dotyczących wszelkich kroków, które możesz podjąć, aby pomóc w samodzielnym zarządzaniu nim
• rehabilitacja fizyczna – leczenie pomagające w kontrolowaniu objawów i zmniejszające ryzyko długotrwałych problemów fizycznych, takich jak ćwiczenia fizjoterapeutyczne
• łagodzenie bólu – leczenie pomagające zmniejszyć ból, takie jak leki przeciwpadaczkowe lub antydepresanty
• wsparcie psychologiczne – leczenie pomagające radzić sobie z emocjonalnym wpływem życia z CRPS, takie jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

Ze względu na złożony charakter CRPS, w Twojej opiece zazwyczaj bierze udział wielu różnych pracowników służby zdrowia.

Dowiedz się więcej o leczeniu CRPS.

 Objawy Zespół bólowo-regionalny złożony 

Głównym objawem zespołu bólowo-regionalnego złożonego (CRPS) jest ból, który czasami może być silny, ciągły i osłabiający.

Zwykle ogranicza się do 1 kończyny, ale czasami może rozprzestrzenić się na inne części ciała.

Przewlekły ból

Ból CRPS zwykle jest wywołany urazem. Ale ból jest o wiele silniejszy i dłużej utrzymujący się, niż normalnie można by się spodziewać.

Ból może przypominać mieszankę palenia, kłucia lub pieczenia. Mogą również występować mrowienie i drętwienie.

Możesz doświadczać okresów bólu trwających kilka dni lub tygodni, zwanych zaostrzeniami, podczas których ból się nasila.

Stres, zwłaszcza, może prowadzić do zaostrzeń, dlatego techniki relaksacyjne i trening uważności mogą być ważną częścią leczenia CRPS.

Jeśli masz CRPS, Twoja skóra w dotkniętym obszarze może stać się bardzo wrażliwa.

Nawet najlżejszy dotyk, uderzenie lub zmiana temperatury mogą powodować silny ból.

Możesz usłyszeć, że jest to opisane w następujących terminach medycznych:

• hiperalgezja – odczuwanie większego bólu niż zwykle w odpowiedzi na coś, co jest bolesne
• allodynia – odczuwanie bólu z powodu czegoś, co zwykle nie powoduje bólu, takiego jak lekkie dotknięcie lub nacisk na skórę

Inne objawy

Oprócz bólu przewlekłego, CRPS może również powodować szereg innych objawów.

Mogą one obejmować:

• dziwne odczucia w dotkniętej kończynie – może się wydawać, że nie należy do reszty Twojego ciała, lub może wydawać się większa lub mniejsza niż przeciwna, nieuszkodzona kończyna
• naprzemienne zmiany w skórze – czasami Twoja skóra w dotkniętej kończynie może być gorąca, czerwona i sucha, podczas gdy w innych przypadkach może być zimna, sina i spocona – zmiany koloru skóry mogą być trudniejsze do zauważenia na brązowej i czarnej skórze
• zmiany w włosach i paznokciach – Twoje włosy i paznokcie w dotkniętej kończynie mogą rosnąć niezwykle wolno lub szybko, a Twoje paznokcie mogą stać się kruche lub popękane
• sztywność i obrzęk stawów w dotkniętej kończynie (obrzęk)
• drżenie i skurcze mięśni (dystonia)
• trudności z poruszaniem dotkniętą częścią ciała
• trudności z zasypianiem (bezsenność)
• małe plamy kruchej kości (osteoporoza) w dotkniętej kończynie – chociaż nie ma dowodów, że mogłoby to prowadzić do złamań

Bardzo rzadko CRPS może również prowadzić do dalszych powikłań fizycznych, takich jak:

• infekcje skóry i owrzodzenia
• zanik mięśni, gdzie mięśnie zaczynają się kurczyć
• skurcze mięśni, w których mięśnie ulegają skróceniu i tracą normalny zakres ruchu

Niektóre z tych problemów mogą sprawić, że osobom z CRPS trudno będzie się poruszać.

Psychologia w CRPS

Emocjonalny stres związany z przewlekłym bólem czasami może prowadzić do problemów psychicznych, takich jak depresja i lęk.

W okresach silnego bólu niektóre osoby mogą nawet mieć myśli samobójcze.

Skonsultuj się z lekarzem rodzinnym jak najszybciej, jeśli doświadczasz depresji lub masz myśli samobójcze. Będzie on w stanie zapewnić pomoc i wsparcie.

Są dostępni 24 godziny na dobę, aby porozmawiać o wszelkich problemach, które możesz mieć, w pełnej poufności.

Kiedy skonsultować się z lekarzem rodzinnym

Powinieneś skonsultować się z lekarzem rodzinnym, jeśli masz uporczywy ból, który uniemożliwia Ci wykonywanie codziennych czynności.

CRPS może być trudny do zdiagnozowania. Najlepiej szukać pomocy tak szybko, jak to możliwe, ponieważ wczesne leczenie może pomóc zmniejszyć ból.

Dowiedz się więcej o diagnozowaniu CRPS.

 Przyczyny Złożony zespół bólowy regionalny 

Chociaż złożony zespół bólowy regionalny (CRPS) jest uznawaną chorobą, jego dokładna przyczyna wciąż nie jest jasna.

Poprzedni uraz

Stan ten zwykle wydaje się rozwijać w ciągu miesiąca od urazu, niezależnie od tego, czy jest on niewielki, czy poważniejszy.

Mogą to być:

• złamania kości
• skręcenia i naciągnięcia
• oparzenia
• cięcia i otarcia

Większość ludzi powraca do zdrowia po tego typu urazach bez znaczących długotrwałych skutków, ale osoby z CRPS odczuwają ból, który jest znacznie silniejszy i dłużej utrzymuje się niż zwykle.

Ból może rozprzestrzeniać się poza miejsce pierwotnego urazu, zwykle dotykając całą kończynę.

Na przykład, CRPS może dotyczyć całego ramienia po urazie palca lub dłoni.

W niektórych przypadkach, więcej niż jeden obszar ciała może być dotknięty.

CRPS jest również znane z występowania po operacji kończyny lub po unieruchomieniu części kończyny (na przykład w gipsie).

CRPS po urazie

Nie wiadomo, dlaczego u niektórych osób rozwija się CRPS po urazie.

Ze względu na złożony charakter objawów, mało prawdopodobne jest, że choroba ma jedną, prostą przyczynę.

Jedna z głównych teorii jest taka, że CRPS jest wynikiem rozległej, nieprawidłowej reakcji na uraz, która powoduje nieprawidłowe funkcjonowanie kilku układów organizmu.

Zasugerowano również, że geny mogą odgrywać rolę w rozwoju CRPS po urazie.

Ale dokładna rola genów w CRPS jest niejasna i bardzo mało prawdopodobne jest, że inni członkowie Twojej rodziny zostaną dotknięci, jeśli Ty masz CRPS.

 Diagnoza Złożony zespół bólowy regionalny 

Nie ma jednego testu na złożony zespół bólowy regionalny (CRPS). Zazwyczaj diagnozuje się go poprzez wykluczenie schorzeń o podobnych objawach.

Niektóre z badań, które możesz przejść, aby wykluczyć inne schorzenia, mogą obejmować:

• badania krwi w celu wykluczenia ukrytej infekcji lub reumatoidalnego zapalenia stawów
• rezonans magnetyczny (MRI) w celu wykluczenia ukrytych problemów z tkankami lub kośćmi
• zdjęcie rentgenowskie w celu wykluczenia problemów ze stawami i kośćmi
• badania przewodnictwa nerwowego w celu wykluczenia uszkodzenia nerwów

Lekarz pierwszego kontaktu lub inny specjalista może również przeprowadzić badanie fizykalne w celu sprawdzenia fizycznych oznak CRPS, takich jak obrzęk i zmiany temperatury i wyglądu skóry.

Każde badanie fizykalne powinno być delikatne, aby nie nasilać bólu.

CRPS można zazwyczaj zdiagnozować, jeśli masz wyraźne objawy schorzenia i nie można znaleźć innej możliwej przyczyny.

Skierowanie

Jeśli zdiagnozowano u Ciebie CRPS lub diagnoza jest niepewna, zazwyczaj zostaniesz skierowany do lokalnej specjalistycznej kliniki leczenia bólu. Znajdują się one głównie w szpitalach.

Skierowania powinny być dokonywane jak najszybciej, aby leczenie mogło zostać rozpoczęte jak najwcześniej.

 Leczenie Zespół bólu regionalnego złożonego 

Nie ma znanego lekarstwa na zespół bólu regionalnego złożonego (CRPS), ale połączenie fizjoterapii, leków i wsparcia psychologicznego może pomóc w kontrolowaniu objawów.

Szacuje się, że u około 85% osób z CRPS obserwuje się powolną redukcję bólu i niektórych objawów w ciągu pierwszych 2 lat.

Jednak u niektórych osób ból utrzymuje się pomimo leczenia.

W rzadkich przypadkach mogą rozwinąć się dalsze problemy, takie jak zanik mięśni w dotkniętej kończynie.

Obecnie nie ma sposobu na przewidzenie, u kogo nastąpi poprawa i kiedy to może nastąpić.

Plan leczenia

Leczenie CRPS obejmuje 4 główne obszary:

• edukacja i samokontrola – porady dotyczące kroków, które możesz podjąć, aby pomóc w kontrolowaniu stanu
• rehabilitacja fizyczna – pomoc w poprawie funkcji i zmniejszeniu ryzyka długotrwałych problemów fizycznych
• łagodzenie bólu – leczenie w celu zmniejszenia bólu
• wsparcie psychologiczne – interwencje, które pomogą Ci poradzić sobie z emocjonalnymi skutkami życia z CRPS

Poniżej opisano niektóre z głównych metod leczenia stosowanych w CRPS.

Samokontrola

W ramach leczenia zostaniesz poinformowany o rzeczach, które możesz robić samodzielnie, aby pomóc w kontrolowaniu stanu.

Może to obejmować:

• edukację, aby pomóc Ci zrozumieć swój stan
• wsparcie w pozostaniu aktywnym i używaniu dotkniętej części ciała
• naukę technik pomagających w radzeniu sobie z nasileniem bólu
• naukę metod relaksacyjnych, aby poprawić jakość życia
• porady dotyczące zarządzania aktywnością, aby uniknąć spadków aktywności pomimo bólu
• kontynuowanie ćwiczeń rehabilitacyjnych w domu, takich jak techniki desensytyzacji
• dostęp do grup wsparcia w Twojej okolicy

Uzyskaj więcej porad dotyczących sposobów radzenia sobie z bólem

Rehabilitacja fizyczna

Rehabilitacja fizyczna obejmuje szereg różnych zabiegów.

Celem jest stopniowe umożliwienie zwiększenia aktywności i funkcji bez pogorszenia bólu.

Może to być trudne, ponieważ wszelkie ruchy lub stymulacja kończyny zwiększą ból lub inne objawy CRPS, takie jak obrzęk, zmiany koloru skóry i pocenie się.

Zbyt intensywne lub zbyt energiczne ćwiczenia mogą zaostrzyć stan, dlatego ważne jest, aby terapia była prowadzona przez terapeutę z doświadczeniem w CRPS.

Poniżej przedstawiono niektóre techniki, które mogą być stosowane w ramach programu rehabilitacji fizycznej.

Ćwiczenia

Twój plan ćwiczeń może obejmować szereg delikatnych ćwiczeń, od prostych rozciągań po ćwiczenia w wodzie (hydroterapia) lub ćwiczenia obciążające.

Desensytyzacja

Desensytyzacja to technika stosowana w celu zmniejszenia wrażliwości części ciała dotkniętych CRPS.

Zazwyczaj polega na dotykaniu nieuszkodzonej części ciała w pobliżu dotkniętej części ciała materiałami o różnych fakturach, takimi jak wełna i jedwab, i koncentrowaniu się na tym, jak to odczuwasz.

Te same materiały są następnie stopniowo przykładane do bolesnej dotkniętej części ciała, próbując przypomnieć sobie, jak to czuło się, gdy dotykały one nieuszkodzonej części ciała.

Ten proces może być początkowo niewygodny lub bolesny, ale ostatecznie może zmniejszyć wrażliwość dotkniętej części ciała, aby była bardziej zbliżona do nieuszkodzonych obszarów.

Łagodzenie bólu

Istnieje kilka leków, które mogą pomóc w leczeniu CRPS. Twój specjalista od bólu będzie mógł omówić je z Tobą.

Twój zespół terapeutyczny spróbuje najpierw zastosować leki przeciwbólowe o niższej dawce i użyje silniejszych leków tylko w razie potrzeby.

Żaden z leków stosowanych w leczeniu osób z CRPS nie jest zatwierdzony do tego zastosowania w Wielkiej Brytanii.

Oznacza to, że leki te mogły nie zostać poddane badaniom klinicznym w celu sprawdzenia, czy są skuteczne i bezpieczne w leczeniu CRPS w szczególności.

Jednak leki te są zatwierdzone do leczenia innego schorzenia i zostały poddane badaniom klinicznym w tym celu.

Lekarze mogą zdecydować się na stosowanie leku bez zezwolenia, jeśli uważa się, że jest on skuteczny, a korzyści z leczenia przewyższają wszelkie ryzyko.

Poniżej przedstawiono niektóre z głównych metod łagodzenia bólu.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Pierwsze leki przeciwbólowe często stosowane w leczeniu CRPS to dostępne bez recepty niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen.

NLPZ mogą pomóc w zmniejszeniu bólu spowodowanego urazem, który wywołał CRPS.

Mogą również leczyć bóle związane z CRPS, takie jak ból mięśni w barku, gdy CRPS występuje w dłoni.

Jednak NLPZ prawdopodobnie nie zmniejszą bezpośrednio bólu CRPS.

Leki przeciwpadaczkowe

Leki przeciwpadaczkowe są zwykle stosowane w leczeniu epilepsji, ale okazały się również przydatne w leczeniu bólu nerwowego.

Gabapentyna i pregabalina są najczęściej stosowanymi lekami przeciwpadaczkowymi w leczeniu CRPS.

Typowe skutki uboczne leków przeciwpadaczkowych obejmują senność, zawroty głowy i przyrost masy ciała.

Istnieje również niewielkie zwiększone ryzyko myśli samobójczych, które mogą wystąpić już po tygodniu od rozpoczęcia leczenia.

Nie należy nagle przerywać leczenia lekami przeciwpadaczkowymi, ponieważ może wystąpić zespół odstawienny.

Jeśli uważasz, że nie potrzebujesz już leku, Twój lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ustali stopniowe zmniejszanie dawki przez co najmniej tydzień.

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) zostały pierwotnie zaprojektowane do leczenia depresji, ale podobnie jak leki przeciwpadaczkowe okazały się skuteczne w leczeniu bólu nerwowego.

Amitryptylina i nortryptylina są najczęściej stosowanymi TLPD w leczeniu CRPS, chociaż nortryptylina zwykle ma mniej skutków ubocznych.

Leki te często poprawiają sen i zwykle przyjmuje się je wczesnym wieczorem, aby zmniejszyć ryzyko skutków „kaca” następnego dnia.

Możliwe skutki uboczne obejmują:

• suchość w ustach
• zaburzenia widzenia
• zaparcia
• kołatanie serca
• trudności w oddawaniu moczu

Możesz odczuwać objawy odstawienne, jeśli nagle przestaniesz przyjmować TLPD.

Jeśli uważasz, że nie potrzebujesz już leku, Twój lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ustali stopniowe zmniejszanie dawki przez co najmniej 4 tygodnie.

Opioidy

Jeśli odczuwasz silny ból, opioidy, takie jak kodeina i morfina, czasami mogą przynieść ulgę w bólu.

Typowe skutki uboczne opioidowych leków przeciwbólowych obejmują:

• nudności i wymioty
• zaparcia
• suchość w ustach
• zmęczenie
• procesy myślowe mogą być spowolnione (problemy poznawcze)

Długotrwałe stosowanie dużych dawek opioidów wiąże się z poważniejszymi problemami zdrowotnymi, takimi jak depresja, brak miesiączki u kobiet i zaburzenia erekcji (impotencja) u mężczyzn.

Korzyści ze stosowania opioidów mogą czasami przewyższać ryzyko, ale niestety leki te często nie są bardzo skuteczne w leczeniu CRPS.

Długotrwałe stosowanie dużych dawek nie jest zwykle zalecane, chociaż w niewielkiej liczbie przypadków pod opieką specjalisty od bólu mogą być wyjątki.

Uzależnienie od opioidów jest rzadkie, ale istnieje ryzyko, że możesz stać się od nich zależny.

Oznacza to, że Twoje ciało i umysł nie chcą przestać ich przyjmować, nawet jeśli nie są bardzo skuteczne.

Możesz czuć się gorzej przez krótki czas, gdy zmniejszysz lub przestaniesz je przyjmować.

Stymulacja rdzenia kręgowego

Leczenie zwane stymulacją rdzenia kręgowego może być zalecane, jeśli leki nie zmniejszają bólu.

Polega na umieszczeniu urządzenia pod skórą brzucha lub pośladków, połączonego przewodem umieszczonym w pobliżu nerwów w rdzeniu kręgowym.

Urządzenie wytwarza łagodne impulsy elektryczne, które są wysyłane do rdzenia kręgowego.

Impulsy te zmieniają sposób odczuwania bólu. Możesz odczuwać mrowienie w części ciała, która zwykle boli, co maskuje ból.

Poziom stymulacji można regulować w miarę poprawy lub pogorszenia się bólu, a urządzenie można usunąć w razie potrzeby.

National Institute for Health and Care Excellence (NICE) stwierdza, że stymulacja rdzenia kręgowego powinna być rozważana tylko wtedy, gdy:

• odczuwasz ból przez 6 miesięcy od próby innych metod leczenia
• miałeś udaną próbę stymulacji – próba polega tylko na umieszczeniu przewodów, a nie na ich wszczepieniu

Twój zespół opieki zdrowotnej omówi z Tobą stymulację rdzenia kręgowego, jeśli uważa, że może to pomóc.

Wsparcie psychologiczne

Życie z przewlekłym, bolesnym stanem może być stresujące, a osoby z CRPS mogą doświadczać problemów psychologicznych, takich jak lęk i depresja.

Ważne jest, aby dbać o swoje samopoczucie psychiczne, ponieważ depresja i lęk mogą zakłócać rehabilitację.

Terapie psychologiczne mogą również być przydatne w radzeniu sobie z objawami bólu.

Na przykład, niektóre badania wykazały, że terapia poznawczo-behawioralna (CBT) może pomóc w leczeniu przewlekłego bólu.

Terapie te są często prowadzone w małych grupach osób z silnym bólem, wraz z technikami rehabilitacji, w programach leczenia bólu.

Celem CBT jest pomoc w zrozumieniu, jak Twoje problemy, myśli, uczucia i zachowanie mogą na siebie wpływać.

Dzięki omawianiu i zmianie sposobu, w jaki czujesz się w związku ze swoim stanem, CBT może pomóc Ci poradzić sobie z objawami i ułatwić kontynuowanie programu rehabilitacji.

Twój zespół opieki zdrowotnej

Ze względu na złożony charakter CRPS, w Twojej opiece zdrowotnej zazwyczaj bierze udział udział wielu różnych specjalistów.

Obejmują one:

• fizjoterapeutę, który może pomóc w poprawie ruchomości i koordynacji
• terapeutę zajęciowego, który może pomóc w poprawie umiejętności potrzebnych do codziennych czynności
• specjalistę od leczenia bólu, lekarza lub innego pracownika służby zdrowia przeszkolonego w leczeniu bólu
• psychologa, specjalnie przeszkolonego specjalistę od zdrowia psychicznego, który może pomóc w radzeniu sobie z niektórymi emocjonalnymi skutkami długotrwałego bólu
• pracownika socjalnego, który może udzielić informacji i porad dotyczących dodatkowej pomocy i usług
• doradcę ds. zatrudnienia, który może zapewnić wsparcie i porady Tobie i Twojemu pracodawcy, aby pomóc Ci pozostać w pracy lub do niej wrócić
• lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który może koordynować Twoją opiekę

Ci pracownicy służby zdrowia mogą współpracować z Tobą indywidualnie lub wspólnie w programach leczenia bólu.

Celem jest wsparcie, abyś mógł radzić sobie z wpływem bólu na Twoje życie, nawet jeśli intensywność bólu nie może zostać zmniejszona.