Zaparcia: objawy i przyczyny

Zaparcia to zmiany w rytmie wypróżnień, w tym rzadsze wypróżnienia lub trudności z wypróżnieniem. Są powszechne i dotykają ludzi w każdym wieku. Zazwyczaj można je leczyć poprzez proste zmiany w diecie i stylu życia.

Ta strona dotyczy zaparć u dorosłych. Istnieją oddzielne informacje na temat zaparć u niemowląt i dzieci.

Objawy zaparć

Prawdopodobnie masz zaparcia, jeśli:

od co najmniej tygodnia nie miałeś/aś wypróżnienia lub wypróżniasz się rzadziej niż zwykle
kał jest nietypowo duży lub mały i jest suchy, twardy lub grudkowaty
odczuwasz napięcie lub ból podczas wypróżniania
masz wrażenie, że nie wypróżniłeś/aś się całkowicie

Możesz również odczuwać ból brzucha i czuć się wzdęty lub mieć mdłości.

Jeśli opiekujesz się osobą starszą lub osobą z demencją lub niepełnosprawnością intelektualną, zaparcia mogą być łatwo przeoczone. Zwróć uwagę na wszelkie zmiany w zachowaniu, takie jak dezorientacja, ponieważ może to oznaczać, że odczuwa ból lub dyskomfort.

Co powoduje zaparcia

Zaparcia u dorosłych mają wiele możliwych przyczyn. Czasami nie ma oczywistego powodu.

Najczęstsze przyczyny to:

niewystarczające spożycie błonnika, który znajduje się w owocach, warzywach i zbożach
niewystarczające spożycie płynów
niewystarczająca aktywność fizyczna i długotrwałe siedzenie lub leżenie
mniejsza aktywność i brak ćwiczeń
częste ignorowanie potrzeby wypróżnienia
zmiana diety lub codziennej rutyny
skutek uboczny leków
stres, lęk lub depresja

Zaparcia są powszechne w czasie ciąży i po porodzie. Są również częstsze u osób powyżej 65 roku życia.

Zaparcia mogą być również spowodowane chorobą, taką jak choroba uchyłkowa lub rak jelita grubego, ale jest to rzadkie.

Jak możesz samodzielnie leczyć i zapobiegać zaparciom

Proste zmiany w diecie i stylu życia mogą pomóc w leczeniu zaparć.

Bezpieczne jest próbowanie tych prostych środków podczas ciąży.

Możesz zauważyć różnicę w ciągu kilku dni. Czasami potrzeba kilku tygodni, aby Twoje objawy się poprawiły.

Wprowadź zmiany w diecie

Aby Twój kał był bardziej miękki i łatwiejszy do wydalenia:

jedz zdrową, zbilansowaną dietę i włącz owoce zawierające sorbitol, takie jak jabłka, morele, winogrona (i rodzynki), maliny i truskawki
pij dużo wody i innych płynów i unikaj alkoholu
stopniowo zwiększaj ilość błonnika w diecie
dodaj do diety otręby pszenne, owsiankę lub siemię lniane

Popraw swoją rutynę toaletową

Trzymaj się regularnej godziny i miejsca i daj sobie wystarczająco dużo czasu na skorzystanie z toalety.

Nie zwlekaj, jeśli poczujesz potrzebę wypróżnienia.

Aby ułatwić wypróżnienie, spróbuj oprzeć stopy na niskim stołku podczas korzystania z toalety. Jeśli to możliwe, unieś kolana powyżej bioder.

Rozważ zwiększenie aktywności

Codzienny spacer lub bieg może pomóc w regularnym wypróżnianiu.

Skonsultuj się z farmaceutą w celu uzyskania porady

Skonsultuj się z farmaceutą, jeśli zmiany w diecie i stylu życia nie pomagają.

Może on zaproponować odpowiednią substancję przeczyszczającą. Są to leki, które pomagają w regularnym wypróżnianiu.

Większość substancji przeczyszczających działa w ciągu 3 dni. Powinny być stosowane tylko przez krótki czas.

Skonsultuj się z lekarzem, jeśli:

masz zaparcia i leczenie nie przynosi poprawy
regularnie masz zaparcia
regularnie odczuwasz wzdęcia
masz krew w kale
schudłeś/schudłaś bez powodu
masz zaparcia i czujesz się stale zmęczony/zmęczona
przyjmujesz leki powodujące zaparcia – takie jak opioidowe leki przeciwbólowe
zauważasz nagłe zmiany w rytmie wypróżnień (nawyki jelitowe)
odczuwasz ból brzucha

Skonsultuj się z lekarzem przed odstawieniem jakichkolwiek przepisanych leków.

Powikłania długotrwałych zaparć

Długotrwałe zaparcia mogą prowadzić do impakcji kałowej. Polega to na nagromadzeniu się kału w ostatniej części jelita grubego (odbytnicy).

Głównym objawem jest biegunka, która przecieka przez nagromadzenie się twardego kału.

Impakcję kałową można leczyć za pomocą:

silniejszych substancji przeczyszczających – przepisanych przez lekarza
czopka – leku, który wkłada się do odbytu
mini wlewki – gdzie płyn jest wprowadzany przez odbyt do jelita
usunięcie części kału przez pracownika służby zdrowia – tego nie należy robić samodzielnie

Zaparcia