Gruźlica

Gruźlica (TB) to infekcja, która zwykle dotyka płuc. Można ją leczyć antybiotykami, ale może być poważna, jeśli nie jest leczona. Istnieje szczepionka, która pomaga chronić niektóre osoby zagrożone gruźlicą.

Objawy gruźlicy (TB)

Objawy gruźlicy (TB) zwykle pojawiają się stopniowo.

Typowe objawy obejmują:

• kaszel trwający dłużej niż 3 tygodnie – możesz odkrztuszać śluz (plwocinę) lub śluz z krwią
• uczucie zmęczenia lub wyczerpania
• wysoka temperatura lub nocne poty
• brak apetytu
• utrata masy ciała
• ogólne złe samopoczucie

Dzieci mogą również mieć trudności z przybieraniem na wadze lub wzrostem.

Jeśli TB rozprzestrzenił się na inną część ciała, taką jak węzły chłonne, kości lub mózg, możesz również mieć inne objawy, w tym:

• powiększone węzły chłonne
• bóle mięśni i stawów
• obrzęk stawów lub kostek
• ból brzucha lub miednicy
• zaparcia
• ciemny lub mętny mocz
• ból głowy
• nudności
• dezorientacja
• sztywność karku
• wysypka na nogach, twarzy lub innej części ciała

Czasami możesz mieć gruźlicę w organizmie, ale nie masz żadnych objawów. Nazywa się to utajoną gruźlicą.

Jeśli masz gruźlicę i masz objawy, nazywa się to aktywną gruźlicą.

 Skonsultuj się z lekarzem rodzinnym, jeśli: 

• masz kaszel trwający dłużej niż 3 tygodnie
• czujesz się zmęczony lub wyczerpany i nie wiesz dlaczego
• masz wysoką temperaturę lub nocne poty, które nie ustępują
• często nie masz apetytu
• stale tracisz na wadze bez zmiany diety lub ćwiczeń
• spędzasz dużo czasu z osobą chorą na gruźlicę (TB) i ma objawy (na przykład mieszkasz z osobą, która na nią choruje)

 Zadzwoń pod numer 112 lub udaj się na SOR, jeśli: 

• masz sztywność karku i silny ból głowy
• jest bolesne patrzenie na jasne światło
• miałeś napad padaczkowy lub drgawki
• zmiana zachowania – na przykład nagła dezorientacja
• masz osłabienie lub utratę ruchu w części ciała

Mogą to być oznaki, że gruźlica (TB) rozprzestrzeniła się na mózg (zapalenie opon mózgowych).

Nie jedź na SOR samochodem. Poproś kogoś o podwiezienie lub zadzwoń pod numer 112 i poproś o karetkę pogotowia.

Weź ze sobą wszystkie leki, które przyjmujesz.

Badania w celu wykrycia gruźlicy (TB)

Jeśli masz objawy gruźlicy (TB), możesz zostać poddany następującym badaniom:

• zdjęcie rentgenowskie, USG, echokardiogram lub tomografia komputerowa klatki piersiowej lub części ciała, która może być dotknięta
• pobieranie próbek plwociny
• biopsja w celu pobrania próbki tkanki, komórek lub płynu z dotkniętego obszaru

Jeśli nie masz objawów, ale jesteś zagrożony gruźlicą (na przykład miałeś bliski kontakt z osobą chorą na gruźlicę), możesz zostać poddany testowi Mantoux lub badaniom krwi w celu sprawdzenia, czy masz gruźlicę.

Test Mantoux to test skórny, w którym niewielka ilość płynu jest wstrzykiwana pod skórę na ramieniu. Ten płyn spowoduje niewielką reakcję na skórze, jeśli masz gruźlicę.

Leczenie gruźlicy (TB)

Głównym leczeniem gruźlicy (TB) jest przyjmowanie antybiotyków przez co najmniej 6 miesięcy.

Jeśli TB rozprzestrzenił się na mózg, rdzeń kręgowy lub obszar wokół serca, możesz również potrzebować steroidów przez kilka tygodni.

Jeśli masz gruźlicę, ale nie masz objawów (utajona gruźlica), zwykle musisz przyjmować antybiotyki przez 3 do 6 miesięcy.

 Ważne 

Ważne jest, aby prawidłowo przyjmować antybiotyki i do końca zaleconego kursu, nawet jeśli czujesz się lepiej. Jeśli przerwieś leczenie zbyt wcześnie, gruźlica może powrócić.

Przyczyny gruźlicy (TB)

Gruźlica (TB) jest spowodowana przez bakterie. Może rozprzestrzeniać się przez bliski kontakt z osobami chorymi na gruźlicę i mającymi objawy (aktywna gruźlica).

Kiedy osoba z aktywną gruźlicą kaszle, uwalnia małe kropelki zawierające bakterie. Możesz zarazić się gruźlicą, jeśli regularnie wdychasz te kropelki przez długi czas.

Niektóre osoby mają gruźlicę w organizmie, ale nie chorują ani nie mają żadnych objawów (utajona gruźlica). Tego typu gruźlicy nie można przenieść na innych, ale w przyszłości może przekształcić się w aktywną gruźlicę.

Osoby bardziej narażone na gruźlicę

Każdy może zarazić się gruźlicą, ale niektóre osoby są bardziej narażone na zachorowanie lub cięższy przebieg choroby, w tym osoby, które:

• spędzają dużo czasu z osobą chorą na aktywną gruźlicę, np. osoby mieszkające w tym samym domu
• urodziły się lub mieszkały w obszarze, gdzie gruźlica jest powszechna
• mają osłabiony układ odpornościowy, np. osoby z HIV, po przeszczepie nerki lub poddawane określonym leczeniom, takim jak chemioterapia
• mają mniej niż 5 lat
• żyją w zatłoczonych lub niezdrowych warunkach, np. osoby bezdomne
• regularnie palą papierosy, piją alkohol lub zażywają narkotyki
• chorowały na gruźlicę wcześniej i nie były odpowiednio leczone

Szczepienie przeciwko gruźlicy (TB)

Istnieje szczepionka przeciwko gruźlicy (TB) zwana szczepionką BCG.

Jest zalecana niektórym osobom, które są bardziej narażone na zachorowanie na gruźlicę lub ciężki przebieg choroby, w tym:

• niemowlętom mieszkającym w obszarach Wielkiej Brytanii, gdzie gruźlica jest powszechna
• niemowlętom i dzieciom mieszkającym z osobą chorą na gruźlicę
• niemowlętom i dzieciom urodzonym lub mieszkającym w kraju, gdzie gruźlica jest powszechna
• niemowlętom i dzieciom, których rodzice lub dziadkowie urodzili się w kraju, gdzie gruźlica jest powszechna
• osobom poniżej 35 roku życia, które spędzają więcej niż 3 miesiące w kraju, gdzie gruźlica jest powszechna
• osobom zagrożonym zachorowaniem na gruźlicę ze względu na pracę, np. pracownikom służby zdrowia pracującym z osobami chorymi na gruźlicę